Deneme, risk ve kaçınma
Başarısızlık Korkusu Nedir?
Başarısızlık korkusu, yalnızca kötü sonuçtan çekinmek değil; kötü sonucun kişinin değeri, yeterliliği veya geleceği hakkında kesin bir kanıt gibi hissedilmesidir.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınBaşarısızlık bazen sonuç değil kimlik tehdidi gibi yaşanır
Bir sınavdan düşük almak, bir işte zorlanmak veya bir denemeden istediği sonucu alamamak çoğu insan için can sıkıcıdır. Başarısızlık korkusunda ise bu sonuç “ben yetersizim” veya “benden olmaz” gibi daha geniş bir benlik anlatısına bağlanabilir.
Bu bağ kurulduğunda denemek tehlikeli hale gelir. Çünkü kişi sadece bir sonucu değil, kendisiyle ilgili ağır bir kararı riske atıyor gibi hisseder.
Kaçınma kısa vadede korur, uzun vadede alanı daraltır
Kişi başvuru yapmayarak, sınava hazırlığı erteleyerek, fikrini paylaşmayarak veya görünür olmaktan uzak durarak başarısızlık ihtimalini azaltabilir. Bu kısa vadede rahatlatır.
Fakat kaçındıkça deneyim birikmez. Deneyim birikmedikçe kişi neyi öğrenebileceğini, nerede gelişebileceğini ve gerçekten neye dayanabileceğini göremez. Korku daha ikna edici hale gelir.
Başarısızlık korkusunda terapi neye bakar?
Çalışmada kişinin başarısızlıkla ilgili iç cümleleri, geçmiş deneyimleri, kaçınma davranışları ve değer verdiği yönler birlikte ele alınır. Amaç kişiye “korkma” demek değildir.
Daha gerçekçi hedef, korku varken de küçük denemeler yapabilmek ve sonucu kişinin tüm değeriyle eşitlememeyi öğrenmektir. Bu çoğu zaman davranışsal deneyler ve bilişsel/ACT temelli çalışmalarla ilerler.
Değerli risk kavramı
Her risk alınmalı değildir. Fakat bazı riskler kişinin değer verdiği yaşama yaklaşması için gereklidir: öğrenmek, ilişki kurmak, üretmek, mesleki gelişim, sınır koymak veya görünür olmak.
Başarısızlık korkusu çalışmasında soru “nasıl hiç kaybetmem?” değil, “hangi küçük risk değer verdiğim yöne hizmet ediyor?” sorusudur.
İlk adımı atmak istiyorsanız
Ücretsiz değerlendirme seansında yaşadığınız döngüyü birlikte anlamaya başlarız. Devam etmek isterseniz size uygun bir çalışma planı oluştururuz.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınSık Sorulan Sorular
Başarısızlık korkusu özgüven eksikliği midir?
Bazen özgüvenle ilişkili olabilir; ancak çoğu zaman kaçınma, benlik anlatısı, mükemmeliyetçilik ve değerlendirilme kaygısı birlikte çalışır.
Başarısızlık korkusu ertelemeye yol açar mı?
Evet. Kişi sonucu görmemek veya değerlendirilmemek için başlamayı ya da tamamlamayı erteleyebilir.
Bu korkuyla çalışırken amaç korkusuz olmak mı?
Hayır. Amaç korku varken de değerli ve ölçülü adımlar atabilmektir.