Kendini engelleme döngüsü

Kendini Sabote Etmek Ne Demek?

Kendini sabote etmek çoğu zaman kişinin kendine bilerek zarar vermesi değil; korku, utanç veya belirsizlik arttığında kısa vadeli rahatlama sağlayan davranışlara dönmesidir.

Ücretsiz değerlendirme seansı için yazın

Sabotaj kelimesi bazen yanıltıcıdır

“Kendimi sabote ediyorum” cümlesi kişiye ağır gelebilir. Sanki içinde bilinçli bir düşman varmış gibi hissettirebilir. Klinik açıdan daha yararlı soru şudur: Bu davranış o anda neyi azaltıyor?

Ertelemek, geç kalmak, son anda vazgeçmek, tartışma çıkarmak, başvuruyu göndermemek veya ilişkiyi geri çekmek kısa vadede kaygıyı, utancı veya belirsizliği azaltıyor olabilir. Sorun, uzun vadede değerli alanların daralmasıdır.

Hedefe yaklaşınca kaygı artabilir

Bazı kişiler hedef uzaktayken motive hisseder; hedef yaklaştıkça kaygı yükselir. Çünkü artık değerlendirilme, başarısız olma, sorumluluk alma veya görünür olma ihtimali daha gerçek hale gelir.

Bu noktada kişi farkında olmadan geri çekilebilir. Böylece olası hayal kırıklığından korunur; fakat aynı zamanda deneyim, yakınlık ve gelişim fırsatını da kaçırabilir.

Döngü nasıl anlaşılır?

Kendini engelleme davranışları tek tek ele alındığında dağınık görünebilir. Fakat bir süreç haritası çıkarıldığında ortak düzen görülebilir: hedefe yaklaşma, içsel alarm, kaçınma davranışı, kısa rahatlama, uzun vadeli pişmanlık.

Çalışmada amaç kişiyi suçlamak değil, bu haritayı görünür kılmaktır. Kişi ne zaman geri çekildiğini ve hangi duyguya yanıt verdiğini gördüğünde küçük bir seçim alanı doğar.

Daha küçük, daha dürüst adımlar

Kendini sabote etme döngüsünde büyük kararlar çoğu zaman fazla baskı yaratır. Daha küçük, daha dürüst ve gözlenebilir adımlar daha işlevsel olabilir: bir e-postayı taslak olarak yazmak, bir konuşmayı beş dakika yapmak, bir hedefi tek davranışa indirmek.

Amaç bir anda kusursuz tutarlılık değil, değerli yöne geri dönebilmeyi öğrenmektir.

Bu içeriği kim hazırladı?

Psikolog Ata Pamukçu tarafından hazırlanmıştır

Bu sayfadaki bilgiler psikolojik okuryazarlığı artırmak için yazılmıştır; tanı koyma veya kişisel tedavi planı yerine geçmez. Görüşmelerde, yaşadığınız zorlanmanın sizin hayatınızda nasıl sürdüğünü anlamaya ve uygulanabilir bir çalışma planı kurmaya odaklanırım.

Eğitim ve çalışma yaklaşımımı okuyun

İlk adımı atmak istiyorsanız

Ücretsiz değerlendirme seansında yaşadığınız döngüyü birlikte anlamaya başlarız. Devam etmek isterseniz size uygun bir çalışma planı oluştururuz.

Ücretsiz değerlendirme seansı için yazın

Sık Sorulan Sorular

Kendini sabote etmek bilinçli midir?

Her zaman bilinçli değildir. Çoğu zaman kişi kısa vadeli rahatlama sağlayan davranışlara otomatik olarak döner.

Kendini sabote etmek düşük özgüvenle ilişkili mi?

Bazen ilişkili olabilir; fakat kaygı, mükemmeliyetçilik, kaçınma ve benlik anlatıları da rol oynayabilir.

Bu döngü değişebilir mi?

Döngü görünür hale geldiğinde küçük davranış adımları, değer çalışması ve düşünceyle ilişki çalışmalarıyla esneklik artabilir.