Değerlendirilme ve görünür olma
Performans Kaygısı Nedir?
Performans kaygısı, kişinin yapacağı işten çok o iş sırasında değerlendirileceği, hata yapacağı veya kontrolü kaybedeceği ihtimaline odaklanmasıyla güçlenebilir.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınPerformans anında dikkat nereye gider?
Kaygı yükseldiğinde dikkat çoğu zaman yapılan işten uzaklaşıp kişinin kendisini izlemesine döner. “Sesim titriyor mu?”, “Yüzüm kızardı mı?”, “Yanlış söylersem ne olur?” gibi sorular performansın kendisinden daha baskın hale gelir.
Bu içe dönük izleme, kişinin akışını bozabilir. Sonra kişi bu bozulmayı “demek ki yapamıyorum” diye yorumlayabilir. Böylece kaygı yalnızca bedensel bir tepki değil, dikkatin ve yorumların da içinde olduğu bir döngüye dönüşür.
Güvenlik davranışları performansı nasıl etkiler?
Kişi hata yapmamak için aşırı hazırlık yapabilir, metne yapışabilir, spontane konuşmaktan kaçınabilir, göz temasını azaltabilir veya performanstan hemen önce sürekli kontrol davranışlarına yönelebilir.
Bu davranışlar kısa vadede güven verir; fakat uzun vadede kişi “bunlar olmadan yapamam” sonucuna yaklaşabilir. Çalışmada hangi hazırlığın gerçekten işe yaradığı, hangisinin kaygıyı sürdürdüğü ayırt edilir.
Performans kaygısıyla nasıl çalışılır?
Amaç kişiyi bir anda en zor sahneye çıkarmak değildir. Kademeli, ölçülü ve kişinin hedefleriyle bağlantılı denemeler planlanır. Bazen dikkat çalışması, bazen bilişsel çalışma, bazen de küçük maruz kalma adımları öne çıkar.
Performansın kusursuz olması değil, kişinin kaygı varken de işlevsel biçimde devam edebilmesi hedeflenir. Bu hedef hem daha gerçekçi hem de daha sürdürülebilirdir.
Sınav, sunum ve iş yaşamında ortak döngü
Performans kaygısı sınavda, sunumda, iş görüşmesinde, sahnede veya spor gibi alanlarda farklı görünür. Fakat ortak süreç çoğu zaman değerlendirilme tehdidi, beden alarmı, kendini izleme ve kaçınma/güvenlik davranışlarıdır.
Bu ortak süreç anlaşıldığında, kişi yalnızca tek bir olaya değil, farklı performans alanlarında tekrar eden örüntüye bakabilir.
İlk adımı atmak istiyorsanız
Ücretsiz değerlendirme seansında yaşadığınız döngüyü birlikte anlamaya başlarız. Devam etmek isterseniz size uygun bir çalışma planı oluştururuz.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınSık Sorulan Sorular
Performans kaygısı normal midir?
Belirli düzeyde kaygı yaygındır. Destek ihtiyacı, kaygının performansı ve yaşam alanlarını belirgin daraltmasıyla daha anlamlı hale gelir.
Performans kaygısı için sadece daha çok hazırlanmak yeterli mi?
Hazırlık yararlı olabilir; fakat aşırı hazırlık güvenlik davranışına dönüşüyorsa kaygıyı sürdürebilir.
Performans kaygısında maruz bırakma kullanılır mı?
Bazı durumlarda kademeli davranış denemeleri kullanılabilir. Bu çalışma kişiye ve bağlama göre planlanmalıdır.