Güvenli psikoeğitim uygulaması

Kaçınma Haritası

Bir davranışı iyi veya kötü diye etiketlemek yerine kısa vadeli işleviyle uzun vadeli maliyetini yan yana görün.

·

Bu uygulamanın amacı

Kaçınma Haritası, bir davranışın yalnızca “kaçınma” adını alıp almadığına değil, o anda ne işe yaradığına ve zaman içinde neye mal olduğuna bakar. Yaklaşık 10–15 dakika sürer.

Ne değildir?

Tanı koymaz, exposure planı oluşturmaz ve profesyonel değerlendirme yerine geçmez.

Hazırlık

  • Yakın zamanda yaşanmış, yoğunluğu düşük veya orta düzeyde tek bir olayı seçin.
  • Genel kişilik yorumu yerine gözlenebilir bir davranış yazın: “kaçtım” yerine “mesajı açmadım”.
  • Çalışmayı sakin ve güvenli bir yerde yapın. Araç tarayıcıda çalışır; girdiler sunucuya gönderilmez veya kalıcı kaydedilmez.

Kaçınma haritanızı oluşturun

Kısa örnek

Durum: Bir arkadaşın mesajı geldi. İç deneyim: “Yanlış bir şey söylerim” düşüncesi ve gerginlik. Davranış: Mesajı iki gün açmamak. Kısa vade: Gerginliğin azalması. Uzun vade: Yakınlığın ve kendiliğindenliğin azalması. Küçük esneme: Kusursuz cevap hazırlamadan aynı gün kısa bir dönüş yapmak.

Sık yapılan hatalar

  • Haritayı kendini eleştirme listesine çevirmek.
  • Tek olay yerine bütün hayatı çözmeye çalışmak.
  • Alternatif adımı “bir daha hiç kaçınmayacağım” kadar büyük yazmak.
  • Başarı ölçütünü yalnızca kaygının düşmesi yapmak. Ölçüt, seçilen davranışın denenip denenmediğidir.
Durma ölçütü

Ne zaman ara verilmeli?

Çalışma sırasında yönelim kaybı, yoğun dissosiyasyon, dayanılması güç panik, kendine zarar verme düşüncesi veya belirgin güvenlik riski oluşursa uygulamayı bırakın ve uygun profesyonel/acil desteğe başvurun.

Uygun olmayabilir

Kimin için uygun olmayabilir?

Travmatik anıları ayrıntılı canlandırmak, tıbbi olarak değerlendirilmemiş yeni belirtileri psikolojik saymak veya yüksek riskli davranışlara tek başına üstüne gitmek için uygun değildir. Gerçek tehlikeden uzaklaşmak “kaçınma” değil, güvenlik davranışıdır.

Acil destek:

Kendinize veya başkasına zarar verme riski, güvenliğinizi sürdürememe ya da acil tıbbi durum varsa bu sayfayı kullanmak yerine 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Editoryal sorumluluk

Psikolog Ata Pamukçu tarafından hazırlanmıştır

Bu uygulama psikoeğitim amaçlıdır. Kişisel değerlendirme veya tedavi yönergesi sunmaz.

Kaynakça

Kaynaklar uygulamanın kavramsal çerçevesini destekler; bu sayfa bir tedavi protokolü değildir.