BDT / CBT açıklaması
CBT Nedir?
CBT, Cognitive Behavioral Therapy ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede genellikle Bilişsel Davranışçı Terapi, yani BDT olarak kullanılır.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınCBT neye bakar?
CBT/BDT, kişinin yaşadığı olaylardan çok o olayları nasıl yorumladığına, bedensel ve duygusal tepkilerine ve bu tepkiler karşısında ne yaptığına bakar. Düşünce, duygu, beden ve davranış birbirini etkileyen bir sistem olarak ele alınır.
Örneğin kalp çarpıntısı “tehlike” diye yorumlandığında panik artabilir. Bir sosyal sessizlik “beni sevmiyorlar” diye yorumlandığında geri çekilme başlayabilir. CBT bu bağlantıları görünür hale getirir.
BDT sadece düşünce değiştirmek değildir
BDT bazen “olumsuz düşünceyi olumlu düşünceyle değiştirme” gibi basitleştirilir. Bu eksik ve yanıltıcıdır. BDT’de davranışsal deneyler, maruz bırakma, aktivite planlama, problem çözme, beceri çalışmaları ve kaçınma döngülerinin analizi de önemli yer tutar.
Amaç kişiye pembe gözlük taktırmak değil, düşünce ve davranış örüntülerini daha gerçekçi, esnek ve işlevsel hale getirmektir.
Yapılandırılmış çalışma ne demektir?
CBT genellikle hedef odaklı ve yapılandırılmış ilerler. Seanslarda gündem belirlenebilir, önceki hafta incelenebilir, belirli bir beceri çalışılabilir ve seans dışı uygulamalar planlanabilir. Bu yapı, süreci ölçülebilir ve takip edilebilir hale getirir.
Fakat yapı katılık anlamına gelmez. İyi bir BDT çalışması kişinin bağlamını, değerlerini, yaşam koşullarını ve çalışma temposunu dikkate alır.
CBT, ACT ve PBT ile nasıl ilişkilidir?
ACT ve PBT, çağdaş davranışçı ve bilişsel geleneklerle akrabadır. ACT daha çok düşünceyle ilişki, kabul ve değerler üzerinde durur. PBT ise hangi sürecin hangi kişide hedefleneceğini daha geniş bir çerçevede ele alır.
Bu yaklaşımlar klinikte birbirine düşman değildir. Kişinin döngüsüne göre BDT’nin yapılandırılmış araçları, ACT’nin esneklik süreçleri ve PBT’nin kişiselleştirilmiş haritalama mantığı birlikte düşünülebilir.
Sık Sorulan Sorular
CBT ve BDT aynı şey mi?
Evet. CBT İngilizce kısaltmadır; BDT Türkçedeki yaygın karşılığıdır.
CBT hangi sorunlarda kullanılır?
Kaygı, panik, sosyal kaygı, OKB, depresif belirtiler, fobiler ve stresle ilişkili birçok zorlanmada kullanılabilir; uygunluk kişisel değerlendirmeyle belirlenir.
CBT’de ev ödevi olur mu?
Seans dışı uygulamalar sık kullanılır; fakat bunlar okul ödevi gibi değil, gerçek yaşamda öğrenmeyi taşımak için planlanır.