OKB ve güvence arama döngüsü
OKB döngüsüyle çalışma
OKB’de sorun çoğu zaman yalnızca zihne gelen düşünce değildir. Asıl zorlayıcı olan, bu düşüncenin yarattığı rahatsızlığı azaltmak için yapılan tekrarlar, kontroller, kaçınmalar ve güvence arama davranışlarıdır.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınOKB nasıl bir döngüyle sürer?
Zihne istenmeyen bir düşünce, görüntü veya dürtü gelir. Kişi bunu tehlikeli, ahlaki açıdan kötü veya mutlaka çözülmesi gereken bir işaret gibi yorumlar. Rahatlamak için kontrol eder, yıkar, tekrarlar, araştırır veya güvence ister. Rahatlama kısa sürer; sonra döngü tekrar başlar.
- Bulaşma ve yıkama döngüleri
- Kapı, ocak, hata veya zarar kontrolü
- Zihinsel tekrarlar ve içinden sayma
- Yakınlardan sürekli güvence isteme
- Düşünceyi yok etmeye çalışma
Kompulsiyonlar neden işe yarıyor gibi görünür?
Kompulsiyonlar o an kaygıyı düşürdüğü için kişi doğal olarak onları sürdürür. Fakat uzun vadede zihin şunu öğrenir: “Bu düşünce tehlikeliydi; ancak ritüeli yapınca güvende kaldım.” Bu öğrenme takıntılı düşüncenin gücünü artırabilir.
Psikolojik destek sürecinde nasıl çalışılır?
OKB çalışmasında önce tetikleyiciler, obsesyonlar, kompulsiyonlar ve kaçınmalar netleştirilir. Sonra kişinin hazır oluşuna göre kademeli biçimde güvence arama ve ritüel döngüsü çalışılır. Amaç düşünceleri zorla silmek değil, düşünce geldiğinde hayatı ritüele teslim etmemeyi öğrenmektir.
- Döngüyü haritalama
- Güvence arama davranışlarını fark etme
- Kademeli maruz kalma ve tepki önleme ilkeleri
- Değer verilen alanlara geri dönme
Düşüncenin gelmesi tek başına tehlike anlamına gelmez
OKB’de zihin “bu düşünce geldiyse bir anlamı olmalı” diye çalışabilir. Çalışmanın önemli kısmı, düşüncenin varlığını tehlike kanıtı gibi okumadan, davranışı yeniden seçebilmektir.
OKB’de güvence aramak neden kısa süreli rahatlatır?
Kişi rahatsız edici bir düşünce geldiğinde emin olmak ister: “Ya zarar verirsem?”, “Ya kirliyse?”, “Ya yanlış yaptıysam?” Güvence sormak, kontrol etmek veya zihinden tekrar tekrar kanıt aramak o an rahatlama sağlayabilir.
Ancak rahatlama kısa sürdüğünde zihin aynı soruyu yeniden açar. Böylece sorun düşüncenin varlığı olmaktan çıkar; düşünceyle yapılan pazarlık, emin olmaya çalışma ve belirsizliği sıfırlama çabası döngüyü sürdürür.
OKB çalışmasında amaç düşünceleri silmek değildir
OKB’de birçok kişi önce düşüncenin hiç gelmemesini ister. Oysa psikolojik destek sürecinde daha işlevsel hedef, düşünce geldiğinde onunla ne yapıldığını değiştirmektir.
Bu çalışma kişiye göre planlanır. Kontrol, temizlik, simetri, zarar verme korkusu veya zihinsel ritüeller farklı görünebilir; fakat ortak nokta, kısa vadeli rahatlama uğruna belirsizlikle ilişkinin giderek daralmasıdır.
İlk adımı sade tutalım
Ücretsiz değerlendirme seansında yaşadığınız döngüyü birlikte anlamaya başlarız. Devam etmek isterseniz size uygun bir çalışma planı oluştururuz.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınSık sorulan sorular
Hayır. OKB kontrol, zarar verme korkusu, simetri, dini veya ahlaki temalar, ilişki temaları ve zihinsel ritüeller gibi farklı biçimlerde görülebilir.
Güvence kısa vadede rahatlatır. Fakat uzun vadede kişinin belirsizliğe dayanma becerisini zayıflatabilir ve döngüyü sürdürebilir.
Uygun değerlendirme ve düzenli planla bazı OKB süreçleri online olarak çalışılabilir. Kişinin ihtiyacına göre yöntem ve sınırlar belirlenir.