Duygularla ilişki
Psikolojide Kabul Ne Demek?
Psikolojide kabul, istemediğiniz bir duyguya teslim olmak değil; onunla savaşın hayatınızı yönetmesini azaltmaktır.
Ücretsiz değerlendirme seansı için yazınKabul, “böyle kalsın” demek değildir
Kabul kelimesi günlük dilde çoğu zaman razı olmak gibi anlaşılır. Oysa psikolojik çalışmada kabul, içsel deneyime yönelik bir tutumu anlatır. Kişi kaygıyı, utancı, öfkeyi veya üzüntüyü sevmez; fakat o duyguyu yok etmeye çalışırken hayatının geri kalanını durdurduğunu fark edebilir.
Bu yüzden kabul, dış koşulları değiştirmemek anlamına gelmez. Bir ilişkide sınır koymak, iş değiştirmek, destek istemek veya davranış planı yapmak kabul ile çelişmez. Kabul yalnızca şu ayrımı açar: Duyguyla savaşmak başka, durumla ilgili etkili adım atmak başkadır.
Duyguyla savaşın maliyeti
Bir duygu geldiğinde onu bastırmak, analiz etmek, yok saymak veya hemen rahatlatmaya çalışmak kısa vadede işe yarayabilir. Fakat bu strateji sürekli hale geldiğinde kişi duygunun kendisinden çok duygu gelmesin diye yaptığı şeylerle yaşamaya başlar.
Örneğin utanç gelmesin diye görünür olmamak, kaygı gelmesin diye sorumluluk almamak, üzüntü gelmesin diye yakınlaşmamak kişinin yaşam alanını daraltabilir. Kabul, bu daralmayı fark etmekle başlar.
Kabul nasıl çalışılır?
Kabul çalışmaları genellikle bedendeki duyumu fark etmek, ona isim vermek, nefesle veya dikkatle ona kısa süreli alan açmak ve ardından değerli davranışa dönmek gibi küçük adımlarla ilerler. Buradaki amaç duygu yoğunluğunu zorla azaltmak değildir.
Kişi “bu duygu burada ve ben yine de ne yapmak istiyorum?” sorusunu öğrenir. Bazen yapılacak en doğru şey dinlenmek, bazen konuşmak, bazen sınır koymak, bazen de zor ama değerli bir davranışa yaklaşmaktır.
Kabul ne zaman uygun olmayabilir?
Kabul kavramı yanlış kullanılırsa zararlı koşullara katlanma çağrısı gibi duyulabilir. Bu nedenle klinik çalışma bağlamı önemlidir. Şiddet, istismar, ciddi güvenlik riski veya acil durumlarda kabul diliyle pasifleşmek doğru değildir; güvenlik ve profesyonel destek önceliklidir.
Günlük psikolojik zorlanmalarda ise kabul, kişinin iç dünyasını kontrol etmeye harcadığı enerjiyi azaltıp davranış alanını daha bilinçli seçmesine yardım edebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kabul etmek duygunun geçmesini sağlar mı?
Bazen duygu azalabilir; fakat kabulün amacı duyguyu teknik olarak yok etmek değildir. Amaç duygu varken de daha esnek davranabilmektir.
Kabul ve kabullenme aynı şey mi?
Günlük dilde yakın kullanılır; klinik anlamda kabul daha çok iç deneyimle savaşmayı azaltma tutumudur.
Kabul çalışması herkes için uygun mudur?
Kişinin bağlamına göre değerlendirilmelidir. Akut risk, şiddet veya güvenlik sorunu varsa öncelik güvenlik ve uygun profesyonel destektir.